Od 12 września 2026 r. dla nowych connected products wchodzi kolejny ważny etap unijnego Data Act: dane generowane przez produkt powinny być projektowane tak, aby użytkownik miał do nich łatwy i bezpłatny dostęp w odpowiednim formacie. Dla niemieckiego sklepu sprzedającego smart home, wearables, urządzenia IoT, sprzęt przemysłowy lub połączone urządzenia ogrodowe oznacza to potrzebę sprawdzenia informacji od producenta jeszcze przed wystawieniem produktu.
Data Act nie zaczyna się 12 września 2026
Większość Data Act stosuje się już od 12 września 2025 r. Data 12 września 2026 jest istotna dla dodatkowych wymagań „access by design” dotyczących nowych connected products i related services wprowadzanych zgodnie z odpowiednimi zasadami. Dlatego nie należy komunikować klientom, że „Data Act dopiero teraz wchodzi w życie”.
Co jest connected product?
To produkt, który podczas używania generuje dane i potrafi je komunikować bezpośrednio lub przez usługę. Przykłady obejmują smart thermostat, zegarek sportowy, połączoną maszynę, system rolniczy, urządzenie domowe z aplikacją czy sensor. Nie każdy produkt elektroniczny automatycznie jest connected product.
Co znaczy access by design?
Użytkownik nie powinien potrzebować skomplikowanego reverse engineering, żeby uzyskać dane, do których ma prawo. Nowe produkty mają być projektowane z dostępem do danych jako cechą systemu. Dane powinny być dostępne łatwo, bezpłatnie i — tam, gdzie wymagane — w uporządkowanym, powszechnie używanym i machine-readable formacie.
| Pytanie dla sprzedawcy | Dlaczego ważne |
|---|---|
| Jakie dane generuje produkt? | klient powinien rozumieć zakres danych |
| Czy użytkownik ma bezpośredni dostęp? | Data Act wzmacnia kontrolę użytkownika |
| W jakim formacie można pobrać dane? | format decyduje o praktycznej użyteczności |
| Czy potrzebna jest usługa producenta? | trzeba opisać zależność produktu od service |
| Jak długo dane są dostępne? | ważne dla oczekiwań i dokumentacji |
| Czy dane można przekazać stronie trzeciej? | Data Act przewiduje określone prawa udostępniania |
Co pokazać na karcie produktu?
Sklep nie powinien kopiować ogólnej obietnicy „pełna kontrola danych”. Poproś producenta o konkretne pre-contract information: rodzaj i zakres danych, sposób dostępu, częstotliwość generowania, miejsce przechowywania, okres retencji, zasady usługi powiązanej i kontakt do data holdera, jeśli dotyczy.
Compatibility i aktualizacje to osobny temat
Data Act dotyczy dostępu do danych, ale smart product ma także wymagania dotyczące funkcjonalności, bezpieczeństwa, aktualizacji i zgodności produktu. W opisie nie mieszaj tych obszarów. Jeśli urządzenie wymaga konkretnego systemu telefonu, huba lub konta, kompatybilność powinna być jasna przed zakupem.
Data Act a GPSR
Jeżeli connected product jest produktem konsumenckim, nadal trzeba spełnić wymagania bezpieczeństwa i identyfikacji. Producent, responsible person, ostrzeżenia i identyfikacja produktu są omówione w poradniku GPSR na karcie produktu w niemieckim sklepie. Data access nie zastępuje product safety.
Data Act a serwis i naprawa
Dostęp do danych może mieć znaczenie przy utrzymaniu, naprawie i usługach posprzedażowych. W praktyce klient może chcieć przekazać dane niezależnemu usługodawcy. Sklep powinien wiedzieć, gdzie kończy się jego rola sprzedawcy, a gdzie zaczyna rola producenta lub data holdera.
Audyt katalogu IoT przed 12 września 2026
- Wyfiltruj connected products i services.
- Zbierz od producentów aktualne Data Act information.
- Sprawdź sposób eksportu danych na realnym urządzeniu lub w dokumentacji.
- Uzupełnij karty produktów o wymagane pre-contract information.
- Sprawdź regulamin usług powiązanych i customer account.
- Przeszkol support: gdzie klient ma uzyskać dane i kto jest data holderem.
- Nie obiecuj funkcji, których producent nie potwierdził.
Małe firmy i wyjątki
Data Act zawiera określone wyjątki i szczególne zasady, m.in. związane z wielkością przedsiębiorstwa oraz rolą w łańcuchu danych. Sklep nie powinien jednak zakładać wyjątku wyłącznie dlatego, że sam jest małym sprzedawcą, jeżeli oferuje produkt dużego producenta podlegający regulacji.
FAQ
Czy 12 września 2026 Data Act zaczyna obowiązywać od zera?
Nie. Główne stosowanie zaczęło się wcześniej. Ta data jest ważna dla wymagań access by design dotyczących nowych connected products.
Czy dotyczy zwykłego czajnika bez Wi‑Fi?
Nie automatycznie. Kluczowe jest, czy produkt generuje i komunikuje dane w rozumieniu Data Act.
Czy sklep musi sam budować API?
Zależy od roli sprzedawcy i producenta. Najczęściej retailer powinien zapewnić prawidłowe informacje i współpracować z producentem/data holderem, a nie tworzyć własny system danych bez podstawy.